Littekenweefsel

De huid is opgebouwd uit drie lagen; de opperhuid, lederhuid en het onderhuids bindweefsel. Tot in welke laag beschadiging van de huid heeft plaatsgevonden is bepalend voor het ontstaan van littekenweefsel. Een litteken ontstaat altijd als de beschadiging van de huid tot in de lederhuid of dieper reikt. De opperhuid daarentegen kan zichzelf geheel herstellen, er zal geen litteken ontstaan.

Een wond is een beschadiging van de huid, veroorzaakt door een trauma of ziekte. De genezing van de wond is complex, vele factoren spelen een rol.  De wondgenezing bestaat globaal uit drie fasen, te weten:

  • Ontstekingsfase
  • Proliferatiefase
  • Remodeleringsfase

Voor een goede wondgenezing moet het lichaam al deze fasen doorlopen, waarbij enkele fasen elkaar gedeeltelijk overlappen. De ontstekingsfase duurt 1 tot 7 dagen, de wond waarin bacteriën zijn terechtgekomen wordt van binnenuit gereinigd. Dit resultaat in zwelling, roodheid, warmte, pijn en soms tijdelijk functieverlies van de plek waar de wond zich bevindt. Tijdens de proliferatie fase, met een duur van 3 tot 21 dagen, begint de wond aan zijn herstel. De wond gaat sluiten door aanmaak van nieuw weefsel. Vervolgens treedt de remodeleringsfase op, dit duurt 3 weken tot ongeveer 2 jaar. De nieuw gevormde huid in de wond rijpt uit, de roodheid trekt weg en de huidfuncties worden hersteld.

Niet altijd zijn de klachten voorbij met het genezen van het litteken. Na een operatie kunnen er klachten ontstaan rondom het behandelde gebied, zoals roodheid, verkleuring, pijn, jeuk, verkleving, verharding, hypertrofie (collageenophoping), slechte doorbloeding, bewegingsbeperking en/of oedeem (vochtophoping). De complicaties kunnen zorgen voor belemmeringen in het dagelijks leven, bepaalde kleding kan niet meer gedragen worden of bepaalde handelingen niet meer uitgevoerd. Dit is van invloed op de kwaliteit van leven. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk zoals; verschillende (mobiliserende) massagetechnieken, drukpakken, tape, siliconenpleisters, siliconengel, etc. Dit kan helpen om het litteken soepeler en vlakker te maken waardoor de klachten afnemen. Behandeling van de wond, het litteken en de huid is belangrijk, omdat infecties en trauma’s risicofactoren zijn voor het ontstaan van lymfoedeem.

Bron

De Waal Malefijt, M. & Meijler, A. (2006). Voeding en wondgenezing. Geraadpleegd op 11 februari 2021, van http://www.natuurdietisten.nl/files/Van%20Nature%20nr%201-2006%20Voeding%20en%20wondgenezing.pdf

Excellent care clinics. (n.d.). Pijn in littekens na operatie. Geraadpleegd op 11 februari 2021, van https://www.excellentcareclinics.nl/pijn-in-littekens-na-operatie-2/

Mulder, R. (2011). Wondgenezing en littekenvorming. Geraadpleegd op 11 februari 2021, van https://www.readcube.com/articles/10.1007/s12415-011-0178-x

Nederlandse Internisten Vereniging. (2012-2021). Borstkanker – De behandelfase.

Nederlandse Vereniging van Huidtherapeuten (NVH). (n.d.). Littekens. Geraadpleegd op 11 februari 2021, van https://www.huidtherapie.nl/aandoeningen/littekens/