Wat is Lymfoedeem?

Lymfoedeem is een veelvoorkomende medische aandoening. Het wordt veroorzaakt door het niet goed functioneren van het lymfesysteem, waardoor het lymfevocht zich ophoopt in een deel van het lichaam. Lymfoedeem is slechts een symptoom van een stoornis in de lymfatische afvloed en geen situatie die met de tijd verandert. De aandoening kan zowel aangeboren (primair) als verworven (secundair) zijn, dit is van invloed op de behandeling.

Lymfoedeem kan zich geleidelijk ontwikkelen en leiden tot zwelling, pijn, vermoeidheid, een zwaar gevoel, beperkingen in de beweging en het dagelijks functioneren, huidafwijkingen en infecties. Vroegtijdige behandeling is gewenst, want lymfoedeem is een progressieve ziekte het begint sluipend maar vordert zich uiteindelijk tot een chronische aandoening. 

Na behandeling van kanker ontstaat er relatief vaak lymfoedeem, dit is secundair lymfoedeem. Er is onherstelbare schade veroorzaakt aan de lymfevaten en/of lymfeknopen door het operatief verwijderen van de lymfeklieren, bestraling van de kanker of door ingroei of verdrukking van lymfevaten door tumoren of uitzaaiingen.

Bratelle richt zich specifiek op complicaties, zoals lymfoedeem, die ontstaan na borstkanker.

Wanneer lymfoedeem ontstaat na de behandeling van borstkanker gebeurt dit in de borst zelf, de borst wand, in de arm en/of het been. Lymfoedeem treedt na behandeling van borstkanker bij 8-38% van de vrouwen op. 80% van het lymfoedeem ontstaat in de eerste twee jaar na de diagnose borstkanker.

Bron

Beurskens, C.H.G., Hidding, J.T. & Nijhuis- van der Sanden, M.W.G. (2011). KNGF Evidence Statement Borstkanker. Supplement bij het Nederlands Tijdschrift voor Fysiotherapie, 121 (3), 1-28.

European Sleep Research Institute. (2015). Richtlijn lymfoedeem synthese. Geraadpleegd op 11 februari 2021, van https://www.esri.be/sites/esri.be/files/aanbevelingen_lymfoedeem.pdf

Nederlands Netwerk voor lymfoedeem & lipoedeem [NLNet]. (2019). Lymfoedeem. Geraadpleegd op 11 februari 2021, van https://www.lymfoedeem.nl/lymfoedeem/wat-is-lymfoedeem/

Verdonk, H.P.M. (2011). Oedeem en oedeemtherapie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.